Archiwa tagu: siewna

Pieprzyca siewna

Dodaj komentarz

Potoczna nazwa: rzeżucha

Pieprzyca siewna jest gatunkiem rośliny jednorocznej z rodziny kapustowatych (Brassicaceae). Pochodzi z południowo-zachodniej Azji, Pakistanu, Etiopii i Egiptu. Uprawiana i dziczejąca z upraw na całym świecie. Roślina znana jest w Polsce też pod zwyczajową nazwą „rzeżucha”, „rzeżucha siewna” lub „rzeżucha ogrodowa”, co jest o tyle mylące, że nazwa rzeżucha odnosi się do odrębnego rodzaju roślin.

Łodyga

Osiąga wysokość od 30-60 mm. Wzniesiona, rozgałęziona u góry, z sinozielonym nalotem.

Liście

Dolne liście są długoogonkowe, pierzaste o odcinkach całobrzegich lub nacinanych, środkowe są trójdzielne, a górne siedzące, niepodzielne, równowąskie.

Owoce

Nieduża, o długości 5-6 mm, okrągłojajowata, w górze oskrzydlona łuszczynka, zawierająca dwa gładkie nasiona.

Kwiaty

Kwiatostan w formie grona złożony z licznych białych lub jasnoróżowych kwiatków. Kwiatki są drobne, czterokrotne.

Nasiona

Drobne, czerwonawobrązowe, kształtu jajowatego, ostro zakończone, o wymiarach 2,2-3,2 mm długości, 1,0-1,5 mm szerokości i 0,6-1,4 mm grubości.

Zastosowanie

Pieprzyca siewna jest uprawiana od najdawniejszych czasów jako warzywo. Spożywana najczęściej w stanie pełnego rozwoju liścieni. Używana do przyprawiania zup, sosów, surówek, sałatek i serów. Powszechnie uprawiana przed Wielkanocą jako tradycyjna ozdoba oraz bogate źródło witamin.

Roślina zawiera witaminę C, B1, K. Nasiona zawierają 22-23% oleju, pozyskiwanego kiedyś do celów spożywczych i technicznych.

Pieprzyca siewna

Pieprzyca siewna

Rokietta siewna

Dodaj komentarz

Inna nazwa: rukola

Rokietta siewna jest gatunkiem rośliny jednorocznej należącym do rodziny kapustowatych.

Warzywo to rośnie dziko w basenie Morza Śródziemnego, nad Morzem Czarnym (Bułgaria, Krym), w Afryce (Republika Czad), w Azji Zachodniej, na Kaukazie, Zakaukaziu, w Turkmenistanie. Rozprzestrzenił się też jako gatunek zawleczony lub uciekinier z uprawy w wielu innych rejonach świata: w pozostałych rejonach Europy, w Afryce Południowej, Indiach, w Australii i na Nowej Zelandii, w Ameryce Północnej. W Polsce jest czasami (rzadko) uprawiany i przejściowo dziczejący (efemerofit).

Łodyga

Dorasta do około 75 cm. Cała roślina jest z rzadka owłosiona.

Kwiaty

Zebrane w szczytowe kwiatostany, o bladożółtych kwiatach z ciemnofioletowymi żyłkami.

Liście

Lirowato-pierzastodzielne, ciemnozielone.

Owoce

Wydłużone i spiczasto zakończone łuszczyny. Nasiona są okrągłe, ciemnobrązowe, o średnicy około 1,5 mm.

Zastosowanie

Sztuka kulinarna

W kuchni śródziemnomorskiej wykorzystywana jest w charakterze sałatki. Ma silny, specyficzny zapach. Dobrze nadaje się jako zaostrzający dodatek do mdłych owoców morza, awokado, mozzarelli.

Liście rokietty siewnej spożywane mogą być jako warzywo, jest to także roślina przyprawowa. Z nasion otrzymuje się olej. Czasami jest też używana jako dodatek do musztardy.

Rokietta siewna

Rokietta siewna

Kolendra siewna

Dodaj komentarz

Jest to gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny selerowatych. Pochodzi znad Morza Śródziemnego, lecz zaaklimatyzował się też w krajach chłodniejszych. W Polsce jest uprawiany, rzadko zdziczały lub zawleczony.

Łodyga

Wzniesiona, rozgałęziona, żebrowana, naga, do 70 cm wysokości. Cała roślina wydziela zapach pluskiew.

Kwiaty

Jasnoróżowe lub białe, drobne, zebrane w baldachy złożone wyrastające na końcach rozgałęzień. Roślina miododajna. Kwiaty 5-krotne z 1 słupkiem i 5 pręcikami. Kwitnie od czerwca do lipca.

Liście

Dolne pojedyncze, długoogonkowe, klapowe, o szerokich działkach; górne ? podwójnie pierzastodzielne, o działkach równowąskich, podobnych do kopru.

Korzeń

Cienki, palowy, słabo rozgałęziony.

Owoce

Kulista rozłupka, o średnicy 3?7 mm, złożona z dwu złączonych niełupek, o wężykowatych żeberkach. Młode owoce ? zielone, przed dojrzewaniem różowieją, a dojrzałe przybierają barwę żółtawą.

Zastosowanie

Roślina przyprawowa

Kolendra siewna stanowi pospolitą przyprawę kuchenną, jest podstawowym składnikiem indyjskiej mieszanki przyprawowej curry. W kuchni nasiona używane są jako dodatek do ciast (szarlotki), pierników i kruchych ciasteczek, a także do przyprawiania sosu pomidorowego, sałatek oraz ryżu. Stosuje się je w masarstwie, lakiernictwie i browarnictwie. Świeże listki kolendry są popularną przyprawą w wielu kuchniach azjatyckich oraz w kuchni portugalskiej, gruzińskiej i marokańskiej.

Roślina lecznicza

Surowiec zielarski: z owoców kolendry (Fructus Coriandri) otrzymuje się w procesie destylacji olejek eteryczny (Oleum Coriandri), którego głównym składnikiem jest fitoncyd linalol.

Właściwości: rozkurczowe; wiatropędne; pobudza wydzielanie soku żołądkowego; wzmaga łaknienie; rozpuszcza cholesterol.

Roślina uprawna

Kolendra wzmiankowana jest już w Starym Testamencie. Znana i stosowana już w starożytnym Rzymie i Grecji, stamtąd rozpowszechniła się w całej Europie. W Europie uprawiana jest powszechnie (Niemcy, Holandia, Anglia), w Polsce uprawiana od czasu Piastów, obecnie na niewielką skalę. Zielone części rośliny mają w czasie wegetacji silny aromat, dzięki któremu są bardzo cenione jako przyprawa w niektórych kuchniach. Dojrzałe owoce również mają mocny aromat, ale zupełnie inny od pędów.

Kolendra siewna

Kolendra siewna