Archiwa tagu: rzeżucha

Pieprzyca siewna

Potoczna nazwa: rzeżucha

Pieprzyca siewna jest gatunkiem rośliny jednorocznej z rodziny kapustowatych (Brassicaceae). Pochodzi z południowo-zachodniej Azji, Pakistanu, Etiopii i Egiptu. Uprawiana i dziczejąca z upraw na całym świecie. Roślina znana jest w Polsce też pod zwyczajową nazwą „rzeżucha”, „rzeżucha siewna” lub „rzeżucha ogrodowa”, co jest o tyle mylące, że nazwa rzeżucha odnosi się do odrębnego rodzaju roślin.

Łodyga

Osiąga wysokość od 30-60 mm. Wzniesiona, rozgałęziona u góry, z sinozielonym nalotem.

Liście

Dolne liście są długoogonkowe, pierzaste o odcinkach całobrzegich lub nacinanych, środkowe są trójdzielne, a górne siedzące, niepodzielne, równowąskie.

Owoce

Nieduża, o długości 5-6 mm, okrągłojajowata, w górze oskrzydlona łuszczynka, zawierająca dwa gładkie nasiona.

Kwiaty

Kwiatostan w formie grona złożony z licznych białych lub jasnoróżowych kwiatków. Kwiatki są drobne, czterokrotne.

Nasiona

Drobne, czerwonawobrązowe, kształtu jajowatego, ostro zakończone, o wymiarach 2,2-3,2 mm długości, 1,0-1,5 mm szerokości i 0,6-1,4 mm grubości.

Zastosowanie

Pieprzyca siewna jest uprawiana od najdawniejszych czasów jako warzywo. Spożywana najczęściej w stanie pełnego rozwoju liścieni. Używana do przyprawiania zup, sosów, surówek, sałatek i serów. Powszechnie uprawiana przed Wielkanocą jako tradycyjna ozdoba oraz bogate źródło witamin.

Roślina zawiera witaminę C, B1, K. Nasiona zawierają 22-23% oleju, pozyskiwanego kiedyś do celów spożywczych i technicznych.

Pieprzyca siewna

Pieprzyca siewna

Rzeżucha gorzka

Rzeżucha gorzka to gatunek rośliny należący do rodziny kapustowatych. Występuje na terenie całej Polski, bardziej pospolity jest w rejonie Karpat i Sudetów.

Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do lipca. Rośnie głównie w terenach podmokłych; na mokrych łąkach, młakach wokół źródeł, nad brzegami potoków, w podmokłych i cienistych zaroślach. Rośnie zarówno na podłożu wapiennym, jak i granitowym. W Tatrachdochodzi do wysokości 1500 m n.p.m. Hemikryptofit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Montio-Cardaminetea , Ass. Cardamino opizii-Philonotidetum caespitosae. Liczba chromosomów 2n= 16, 32.

Rzeżucha gorzka to roślina trująca.

Tworzy mieszańce z rzeżuchą łąkową, rzeżuchą leśną i rzeżuchą włochatą.

Występuje w Polsce w dwóch podgatunkach:

  • rzeżucha gorzka typowa (Cardamine amara L. subsp. amaraC. amara L.) ? ma łodyga nagą, lub co najwyżej tylko dołem owłosioną, kwiatostan nie jest skrócony, a listki w 2-4 parach. Występuje na całym terenie. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Montio-Cardaminetea;
  • rzeżucha gorzka Opiza (Cardamine amara L. subsp. opizii (J. Presl & C. Presl) Čelak. = C. opizii J. Presl & C. Presl) ? ma owłosioną łodygę, skrócony kwiatostan i listki w 5-8 parach. Występuje w Sudetach i Karpatach. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Ass. Cardamino opizii-Philonotidetum.

Roślina ta ma właściwości lecznicze.

Łodyga

Wzniesiona, pełna i nie pokryta włoskami (naga) łodyga osiąga do 40 cm wysokości.Pod ziemią roślina posiada kłącze, z którego wyrastają krótkie rozłogi. Na rozłogach tych wyrastają korzenie przybyszowe.

Kwiaty

Wyrastają na wierzchołku łodygi, tworząc kwiatostan ? grono, w którym jest kilka do kilkanaście pojedynczych kwiatów, osadzonych na długiej szypułce. Korona kwiatów ma 4 wolne płatki o owalnym, wydłużonym kształcie. Płatki korony są białe, delikatnie żyłkowane. Kielich ma 4 wolne, wąskie działki. Słupek jest pojedynczy, pręcików jest 6, przy czym 4 są dłuższe, a 2 krótsze (tzw. pręciki dwusilne).

Liście

Nagie liście osadzone są skrętolegle na łodydze. Są to liście złożone; nieparzysto pierzastosieczne, składające się z 5 -11 blaszek. Szczytowy, nieparzysty listek jest największy.

Owoc

Podłużna, cienka łuszczyna z kilkunastoma nasionami.

Rzeżucha gorzka

Rzeżucha gorzka