Naparstnica żółta to gatunek rośliny należący do rodziny rodziny babkowatych (wg systemów XX-wiecznych do trędownikowatych). Występuje w górach zachodniej i południowej Europy. W Polsce rzadko uprawiana. Na zachodzie można spotkać jej zdziczałe formy (efemerofit). Prawdopodobnie kenofit.
Roślina trująca: Trujące jest ziele naparstnicy żółtej.
Naparstnica żółta
Naparstnica wełnista to gatunek roślin należący do rodziny babkowatych (wg systemów XX-wiecznych do trędownikowatych). Roślina pochodzi z Europy Południowej i Turcji. W wielu regionach świata jest uprawiana roślina lecznicza. Uprawia się ją również w Polsce, czasami dziczeje przejściowo (efemerofit).
Roślina dwuletnia. Kwitnie od czerwca do września.
Roślina trująca: zawarte w roślinie glikozydy kumulują się w mięśniu sercowym, co sprawia, że spożycie zbyt dużej dawki wywołuje zaburzenia pracy serca (dodatkowe skurcze komorowe, tętno bliźniacze, kołatanie serca), przy dalszym zażywaniu może nastąpić migotanie komór i zapaść.
Lecznicze własności naparstnicy odkrył pod koniec XVIII wieku szkocki lekarz Whitering. Dawniej do celów leczniczych stosowano dziko rosnącą naparstnicę zwyczajną oraz uprawianą naparstnicę purpurową. Obecnie w Polsce używa się w celach farmakologicznych wyłącznie uprawianej naparstnicy wełnistej.
Surowiec zielarski: Liście (Folium Digitalis lanatae). Zbiera się je z jednorocznych roślin, przy słonecznej pogodzie, a następnie suszy.
Działanie: Zawiera saponiny, flawonoidy, glikozydy pierwotne (lanatozydy ABCD) i glikozydy wtórne, wśród których najważniejsza jest digoksyna. Substancje te zwiększają kurczliwość mięśnia sercowego oraz poprawiają wydajność serca. Pod ich wpływem serce pracuje wolniej, ale wydajniej. Stosowana jest w leczeniu chorób serca (niewydolność krążenia pochodzenia sercowego), najczęściej w postaci nalewki. Wchodzi też w skład różnych leków. Naparstnica jest rośliną trującą, gdyż glikozydy w niej zawarte kumulują się w mięśniu sercowym. Z tego względu stosowana może być tylko pod kontrolą lekarza.
Naparstnica wełnista
Jest to gatunek rośliny należący do rodziny babkowatych (wg systemów XX-wiecznych do trędownikowatych). Występuje dziko w Europie zachodniej i środkowej, poza tym w północnej Afryce. Roślina została rozpowszechniona na ziemiach Polskich w XVIII-XIX w. jako roślina ozdobna i samorzutnie rozprzestrzeniła się w środowisku. W polskiej florze na status kenofita (ergazjofigofit).
Naparstnica purpurowa rośnie głównie w świetlistych lasach, w wolnych przestrzeniach kosodrzewiny, na porębach leśnych, na obrzeżach lasów, w ziołoroślach górskich. Nie robi jej różnicy, czy podłoże jest wapienne, czy granitowe, wszędzie jednak wymaga do swojego wzrostu żyznej gleby. Hemikryptofit.
Na ogół roślina dwuletnia, niekiedy bylina. Kwiaty są przedprątne, tzn., że w jednym kwiatku pręciki dojrzewają wcześniej, niż słupek. Jest to zabezpieczenie przed niekorzystnym dla roślinysamozapyleniem. Kwiaty zapylane są przez owady. Kwitnie od czerwca do września.
Liczba chromosomów 2n= 56.
Składniki chemiczne i działanie toksyczne podobnie jak u naparstnicy zwyczajnej.
Istnieje odmiana Digitalis purpurea var. alba o białych kwiatach.
Tworzy mieszańce z naparstnicą zwyczajną i żółtą.
Naparstnica purpurowa