Czyściec leśny jest  gatunkiem rośliny z rodziny jasnotowatych.

Jest rośliną trującą.

Występuje na terenie Europy oraz obszarach Azji o umiarkowanym klimacie.

W Polsce jest pospolity na całym niżu i w niższych położeniach górskich.

Rośnie przeważnie na obszarach o klimacie oceanicznym i suboceanicznym.

Gatunek azotolubny, preferuje gleby świeże.

Występuje w górskich olszynach, lasach dębowo-grabowych i buczynach.

Jest to bylina, hemikryptofit.

Kwitnie od czerwca do września.

Kwiaty są wyraźnie przedprątne i zapylane przez owady, które roślina zwabia intensywną barwą kwiatów.

Pokrój

Czyściec leśny to roślina o wysokości do 1 m, ma nieprzyjemny zapach.

Łodyga

Rozgałęziona, czasem pojedyncza, prosto wzniesiona lub podnosząca się. Miękko owłosiona, w górnej części pokryta gruczołkami. Posiada pełzające kłącze oraz długie, podziemne rozłogi.

Kwiaty

Zebrane w grona na szczytach łodyg, złożone z 4?6 nibyokółków, osadzonych w kątach zielonych, równowąskich podsadek. Kwiaty ciemnokarminowe lub czerwonofioletowe. Kielich dzwonkowaty, o 5 ząbkach i 10 nerwach pokrytych gruczołkami. Korona dwuwargowa, górna warga niepodzielna, dwukrotnie krótsza od dolnej. Dolna warga złożona z trzech zaokrąglonych klap. Wewnątrz korony pojedynczy słupek z dwudzielnym znamieniem i 4 dwusilne pręciki.

Liście

Ogonkowe, ułożone nakrzyżlegle. Blaszka liściowa sercowata, zaostrzona, o grubo piłkowanym brzegu, obustronnie owłosiona.

Owoce

Gładkie, trójkanciaste rozłupki, długości do 2 mm.

Rozsiewane są przez wiatr i zwierzęta.