Dąbrówka rozłogowa jest  gatunkiem rośliny należącym do rodziny jasnotowatych. Występuje w stanie dzikim na terenie północnej Afryki, Azji i Europy, w tym całej Polski. Jest u nas rośliną pospolitą.

Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od maja do sierpnia. Nasiona roznoszone są przez mrówki (myrmekochoria). Roślina miododajna, duży, złocistego koloru miodnik znajduje się przy nasadzie zalążni. Preferuje stanowiska słoneczne i półcieniste, chociaż dość dobrze radzi sobie w cieniu. Rośnie w lasach liściastych, na glebach świeżych, zasobnych w próchnicę i składniki mineralne. W górach występuje po regiel górny. Odporna na niską temperaturę.

Dąbrówka rozłogowa rozmnaża się jesienią, przez podział kęp. Jest w pełni mrozoodporna (strefy mrozoodporności 3-10). Nie ma specjalnych wymagań co do gleby. Rośnie szybko. Jest jednak bardzo ekspansywna ? tworząc rozłogi wkrótce może zagłuszyć inne rośliny. Aby do tego nie dopuścić należy systematycznie usuwać te rozłogi i nadmiar ciągle pojawiających się nowych kęp rośliny.

Odmiany:

• Alba – odmiana o białych kwiatach;
• Braunherz – liście eliptyczne o brązowo-purpurowej barwie;
• Cameleon – odmiana o ciemnozielonych liściach z czerwonymi i żółtymi przebarwieniami;
  
• Tricolor – odmiana o liściach brązowo-purpurowych z żółtymi przebarwieniami;
• Atropurpurea – odmiana dąbrówki rozłogowej częściowo zimozielona, o purpurowych liściach i wydłużonych, niebieskich kwiatostanach;
• Burgundy Glow – odmiana o liściach biało-purpurowych;
• Multicolor – wysokość 10?15 cm, kwiaty ciemnoniebieskie, liście z przebarwieniami;
• Variegata – wysokość 5?10 cm, kwiaty niebieskie.

Pokrój

Tworzy kępy. Ma płożące, zakorzeniające się nadziemne rozłogi, o długości do 30 cm.

Łodyga

Prosto wzniesiona, pojedyncza, zależnie od odmiany osiąga 10?20 cm wysokości. W dolnej części naga, w środkowej i górnej owłosiona, przeważnie na dwóch przeciwległych bokach. Jest czworokanciasta, zielona do czerwonawej.

Kwiaty

Zebrane w groniasty kwiatostan na szczycie łodygi, ułożone w 4?12 kwiatowe pozorne okółki. Kwiaty wyrastają z przysadek w kształcie liści, mają krótkie szypułki, dzwonkowaty i szorstko owłosiony kielich. Korona niebieskofioletowa, sporadycznie różowa lub biała, z górną wargą krótszą, dolną większą, trójklapową, zwisającą. W środku kwiatu 2 dwusilne pręciki i pojedynczy słupek z czterokomorową zalążnią i dwudzielnym znamieniem.

Liście

Zebrane w rozetę. Odwrotnie jajowate, trwałe, ogonkowe, całobrzegie lub płytko karbowane. Liście łodygowe naprzeciwległe, krótkoogonkowe. Ciemnozielone, do czerwonopurpurowych u odmian ogrodowych.

Owoce

Jajowate, pomarszczone rozłupki.

Korzeń

Krótki korzeń główny, rozgałęzione korzenie boczne.

Zastosowanie

Dąbrówka rozłogowa jest proponowana jako jedna z roślin stanowiących florę tzw. „zielonego dachu”.

Roślina lecznicza

Dawniej uznawana była za roślinę leczniczą, obecnie pod tym względem została zapomniana.

Roślina ozdobna

Nadaje się na skalniaki i jako roślina okrywowa. Dzięki swoim czerwonopurpurowym liściom ładnie komponuje się z innymi roślinami.

Roślina okrywowa

Dąbrówka rozłogowa porasta zacienione, trudno dostępne miejsca, także skarpy, przez co chroni glebę przed osuwaniem i erozją.