Archiwa tagu: goryczka

Goryczka krótkołodygowa

Inna nazwa: goryczka Klusjusza

Goryczka krótkołodygowa jest gatunkiem rośliny z rodziny goryczkowatych.

To środkowo- i południowoeuropejska roślina górska. W Polsce występuje wyłącznie w Tatrach, gdzie jest dość pospolita (występuje od regla dolnego po piętro halne, na wysokościach 935-2000 m n.p.m.).

Rośnie w górach, wyłącznie na podłożu wapiennym, na halach, uskokach skalnych, pastwiskach i niskich torfowiskach. Roślina ta preferuje stanowiska nasłonecznione.

W Polsce gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową. Wszystkie jego naturalne stanowiska w Polsce znajdują się w Tatrzańskim Parku Narodowym. Podlega ochronie również na Słowacji.

Goryczka krótkołodygowa to bylina. Kwitnie od kwietnia do czerwca. Jest zapylana przez motyle, pszczoły i trzmiele (do samozapylenia dochodzi rzadko).

Zastosowanie

Roślina ozdobna

Goryczka krótkołodygowa jest dość rzadko uprawiana w ogródkach skalnych.

Goryczka krótkołodygowa

Goryczka krótkołodygowa

Goryczka wąskolistna

Goryczka wąskolistna jest gatunkiem rośliny z rodziny goryczkowatych.

Występuje w niemal całej Europie oraz na Kaukazie i części Syberii.

W Polsce rozproszony na całym niżu, szczególnie w południowo-zachodniej i wschodniej części.

Najliczniej występuje na przedpolu Karpat (Wyżyna Śląska i południowo-wschodnia część Kotliny Sandomierskiej).

Na Słowacji występuje u podnóża Tatr.

W polskich Tatrach nie rośnie.

Siedliskiem tej rośliny są torfowiska, wilgotne łąki i rzadkie zarośla.

Status gatunku we florze Polski: gatunek rodzimy.

Roślina objęta jest ścisłą ochroną gatunkową.

Goryczka wąskolistna jest byliną i hemikryptofitem.

Kwitnie od czerwca do września.

Rozmnaża się przez nasiona, oraz wegetatywnie, przez kłącza.

Jest rośliną trującą (składniki chemiczne i działanie podobne jak u goryczki trojeściowej).

Łodyga

Łodyga tej rośliny jest cienka i naga, dochodzi do 60 cm wysokości.

Kwiaty

Kwiaty goryczki wąskolistnej są intensywnie niebiesko-fioletowe, duże (do 5,5 cm), korona zrośnięta z 5 płatków, pojedyncze lub skupione po kilka w kątach wyższych liści. Korona kwiatu szerokodzwonkowata.

Liście

Dolne łuskowate, górne równowąskie, siedzące, parami zrośnięte u nasady. Ustawione na łodydze skrętolegle, brzegi mają często podwinięte. Posiadają 1 wyraźny nerw (rzadko 3 lub 5), nerwacja siatkowa prawie niewidoczna.

Owoc

Owocem goryczki jest torebka. Nasiona są drobne.

Kłącze

Kłącze tej rośliny jest cienkie i rozgałęzione.

Goryczka wąskolistna

Goryczka wąskolistna

Goryczka trojeściowa

Goryczka trojeściowa to gatunek rośliny należący do rodziny goryczkowatych. Jeden z największych gatunków krajowych goryczek. Rośnie w górach południowej i środkowej Europy, oraz na Kaukazie. W Polsce jest pospolity w całym paśmie Karpat oraz w Karkonoszach. Spotkać go też można w Górach Świętokrzyskich i w okolicach Ojcowa, ale jest tam znacznie bardziej rzadka.

Roślina górska. Rośnie na obrzeżach lasów, na polanach śródleśnych, halach górskich, na piargach, brzegach potoków, w kosówce, pomiędzy skałami. Jest częstym składnikiem ziołorośli górskich. Jest niewymagająca ? rośnie na różnych typach podłoża, zarówno na wapieniu, jak i na podłożu niewapiennym. W Tatrach dochodzi do wysokości 1900 m n.p.m. Najwyższe jej stanowisko znajduje się na Miedzianym. Zwykle tworzy populacje liczące po kilkaset osobników, rzadziej kilka tysięcy.

Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od lipca do września. Przedprątne kwiaty zapylane są głównie przez trzmiele.

Liczba chromosomów 2n=44.

W Polsce gatunek znajduje się pod ścisłą ochroną od 2004 r. Zagrożenie dla rośliny stanowi pozyskiwanie w dużych ilościach jej kłączy do celów leczniczych z naturalnych stanowisk.

Roślina trująca: ziele zawiera trującą gencjopikrynę, korzenie trujące alkaloidy ? gencjaninę i gencjanidynę. U ludzi powodują one przekrwienie błony śluzowej i wzmożenie kurczliwości żołądka, nudności i wymioty. Zwierzęta nie jedzą tej rośliny, ze względu na jej gorzki smak.

Łodyga

Wzniesiona, czasami łukowato zwisła, gładka i cienka. Osiąga 1 m wysokości. Pod ziemią roślina posiada długie, żółtego koloru kłącze, silnie poskręcane.

Kwiaty

Wyrastają po jednym, lub po dwa w górnej części łodygi z kątów liści. Korona o długości ok. 5 cm jest zrosłopłatkowa. Płatki korony mają barwę ciemnolazurową, błękitną, lub różową. Czasami (rzadko) zdarzają się okazy o białych kwiatach, zaliczane do formy albiflora. Z zewnętrznej strony korona jest jaśniejsza niż wewnątrz i ma podłużne smugi. Płatki w górnej części korony są silnie wywinięte na zewnątrz. Kielichy mają zrosłodziałkowe z 5 małymi ząbkami. Pręciki o białych pylnikach są zrośnięte i otaczają szyjkę słupka. Słupek ma płaskie, podzielone na dwie części znamię.

Liście

Długie, szeroko lancetowate lub jajowate, zaokrąglone przy nasadzie, na końcu zaostrzone, siedzące. Blaszka liściowa z wyraźnie widocznymi nerwami, całobrzega. Liście normalnie są ustawione naprzeciwlegle, ale u roślin rosnących w cieniu ustawione po jednej tylko, zwróconej do słońca stronie rośliny.

Owoc

Dwudzielna, podłużna torebka. Zielono ubarwione, okrągłe nasiona posiadają skrzydełka.
Goryczka trojeściowa

Goryczka trojeściowa