Archiwa tagu: gnidosz

Gnidosz błotny

Gnidosz błotny jest gatunkiem z rodziny zarazowatych.

Występuje w Europie, na Kaukazie i w Kanadzie.

W Polsce dość często spotykany na całym niżu.

Środowiskiem tej rośliny są mokre łąki i torfowiska.

W górach występuje po regiel dolny.

W Polsce gnidosz błotny jest gatunkiem narażonym na wymarcie.

Jest to roślina jednoroczna lub dwuletnia, hemikryptofit.

Gnidosz błotny jest półpasożytem.

Na łąkach jest chwastem (osłabia sąsiednie rośliny wysysając z nich wodę i sole mineralne).

Jest rośliną miododajną i owadopylną.

Kwitnie od maja do lipca.

Zapylana jest przeważnie przez trzmiele.

Gnidosz błotny jest także rośliną trującą (ziele i nasiona).

Podgatunki:

  • Pedicularis palustris L. subsp. palustris;
  • Pedicularis palustris L. subsp. opsiantha (Ekman) Almquist z Uznamu ? o koronie średnicy ok. 15 mm i rozgałęzieniach łodygi o grubości prawie równej ich długości.

Łodyga

Wzniesiona, prosta, o wysokości 20?60 cm, górą rozgałęziająca się. Jest prawie naga, w środku pusta.

Liście

Pierzastodzielne, o lancetowatych i karbowanych odcinkach, siedzące, żółtozielonego koloru.

Kwiaty

Kwiaty tej rośliny są zebrane w luźne grono. Są to kwiaty grzbieciste, wyrastają w kątach liści na krótkich szypułkach. Mają dwuwargowy rozdęty kielich z pierzastowciętymi i odgiętymi do tyłu łatkami. Jest to kielich trwały, pozostający po przekwitnięciu. Purpurowa lub różowa korona o rurce dłuższej od kielicha, orzęsiona na bokach.

Dolna warga zamyka wejście do gardzieli korony, górna, dwuząbkowa warga jest ściśnięta po bokach. 1 słupek, 4 dwusilne pręciki ukryte pod górną wargą. Nektaria umieszczone u podstawy słupka, ale dostęp do nich utrudniają włoski pręcików.

Owoc

Dwukomorowa, otoczona kielichem, okrągła torebka.

Korzeń

Posiada ssawki, którymi wrasta w korzenie sąsiadujących roślin.

Gnidosz błotny

Gnidosz błotny

Gnidosz rozesłany

Gnidosz rozesłany to gatunek rośliny należący do rodziny zarazowatych. W Polsce częściej występuje w zachodniej części kraju, stopniowo zanika w kierunku wschodnim (ma u nas wschodnią granicę zasięgu).

Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Występuje w wielu rezerwatach przyrody i parkach narodowych, m.in. w Ojcowskim, Pienińskim, Poleskim, Świętokrzyskim. Głównym zagrożeniem dla gatunku jest osuszanie podokłych terenów, na których występuje.

Roślina dwuletnia lub bylina, hemikryptofit. Półpasożyt pobierający od roślin żywicielskich wodę i sole mineralne za pomocą ssawek. Jej cykl życiowy trwa 2 lata. Roślina miododajna, owadopylna, kwitnie od maja do lipca, zapylana jest przeważnie przez trzmiele. Roślina trująca.

Zasiedla mokre, kwaśne łąki, zwłaszcza bliźniczkowe i torfowiska niskie i przejściowe. Czasami występuje także w wielkoturzycowych szuwarach i na wrzosowiskach. Roślina kwasolubna, występująca na glebach kwaśnych lub bardzo kwaśnych. W górach występuje popiętro subalpejskie. Populacje liczą przeważnie kilkadziesiąt do kilkuset osobników. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla All. Violion caninae i Ass. Nardo-Juncetum squarrosi.

Łodyga

Środkowa łodyga wzniesiona do 20 cm, boczne leżące lub podnoszące się. Nie rozgałęziają się, ale na wszystkich zawiązują się kwiaty.

Kwiaty

Zebrane w luźne grono, często zaczynające się tuż przy nasadzie łodygi. Kwiaty grzbieciste, wyrastają w kątach liści na krótkich szypułkach. Mają zrosłodziałkowy, dwuwargowy, rozdęty, nagi kielich z odgiętymi do tyłu, nierównymi, pięcioma, ząbkowanymi na szczycie łatkami. Kielich jest trwały, pozostaje po przekwitnięciu. Jasnopurpurowa lub jasnoróżowa (rzadko biała) korona posiada rurkę dłuższą od kielicha i osiąga 15?25 mm długości. Dolna warga korony jest nieorzęsiona, znacznie krótsza od górnej, silnie odstająca. Górna warga jest ściśnięta po bokach i wyciągnięta w dwuząbkowy dzióbek. 1 słupek, 4 dwusilne pręciki ukryte są pod górną wargą. Nektaria umieszczone u podstawy słupka, ale dostęp do nich utrudniają włoski pręcików.

Liście

Pierzastodzielne, o odcinkach jajowatych i pierzasto klapowanych, siedzące.

Owoc

Dwukomorowa, schowana wewnątrz trwałego i dłuższego kielicha, okrągła torebka.

Korzeń

Posiada ssawki, którymi wrasta w korzenie sąsiadujących roślin.
Gnidosz rozesłany

Gnidosz rozesłany