Archiwa tagu: ciernisty

Kapary cierniste

Dodaj komentarz

Inna nazwa: kapar ciernisty

Kapary cierniste to gatunek rośliny należący do rodziny kaparowatych. Występuje w rejonie śródziemnomorskim i Azji Mniejszej, sięgając po Himalaje, ale także w Azji tropikalnej (Pakistan, Indonezja, Filipiny), w Australii i niektórych wyspach Pacyfiku (Guam,Vanuatu, Wyspy Salomona).

Występują 2 podgatunki:

  • Capparis spinosa L. subsp. spinosa;
  • Capparis spinosa L. subsp. rupestris (Sm.) Nyman (synonim Capparis inermis Turra).

 

Pokrój

Niski, zimozielony krzew do 1 m wysokości. Jego częściowo rózgowate pędy o długości do 2 m płożą się na skałach.

Kwiaty

Osadzone pojedynczo na długich szypułkach wyrastających z nasady ogonka liściowego, białe lub różowe, duże, o śr. do 7 cm. Kielich czterodziałkowy, cztery płatki korony, pręciki liczne, z czerwonymi nitkami, słupek jeden. Kwitnie w lipcu i sierpniu.

 

Liście

Owalne, ogonkowe. Małe przelistki osadzone u nasady ogonka w większości przekształcone są w krótkie ciernie.

Owoc

Wielonasienna jagoda wielkości śliwki.

 

Zastosowanie

Według medycyny ludowej, jedzenie kaparów może pomóc w leczeniu impotencji u mężczyzn. Jednak dwa gatunki kaparów: Capparis fascicularis i Capparis tomentosa są trujące.

Jadalną częścią rośliny są również marynowane owoce.

Jego pąki kwiatowe stanowią przyprawę (im mniejsze tym cenniejsze) o słodko-kwaśnym, lekko pikantnym smaku. Po zakonserwowaniu w soli, occie, oliwie lub winie nazywane są kaparami lub kaparkami. Pikantny smak zawdzięczają łatwo ulatniającej się rutynie. Gotowe kapary są ciemnozielone z jasnymi kropkami, mają wielkości ziaren grochu. Stosuje się je do do zimnych ? mięs, sosów, do jajek, potraw z pomidorami, do przyrządzania marynat, majonezów oraz do do sałatek rybno-mięsnych.

Dawniej jako namiastkę kaparów wykorzystywano również pączki nasturcji, ziarnopłonu, żarnowca miotlastego, a nawet knieci błotnej.

Kapary cierniste

Kapary cierniste

Janowiec ciernisty

Dodaj komentarz

Janowiec ciernisty to gatunek rośliny z rodziny bobowatych (Fabaceae). Występuje w Europie Środkowej do wysokości 800 m n.p.m. W Polsce rozpowszechniony na Ziemi lubuskiej, Dolnym i Górnym Śląsku, w Małopolsce, Lubelszczyźnie i Mazowszu. Brak go lub jest bardzo rzadki w Polsce północnej, w Wielkopolsce, w niższych położeniachSudetów i Karpat. Przez Polskę przechodzi północna granica zasięgu.

Niewielki krzew, chamefit, nanofanerofit. Kwitnienie przypada na okres od maja do czerwca. Kwiaty zapylane są przez pszczoły i motyle. Owocuje od maja do lipca.

Liczba chromosomów 2n=42.

Siedlisko: występuje w świetlistych lasach zwłaszcza sosnowych i dębowych, słonecznych wzgórzach, wrzosowiskach skałach i przy drogach. Wymaga gleb nasłonecznionych, ubogich w wapń i składniki pokarmowe.

Roślina trująca: właściwości toksyczne – zatrucie alkaloidami zawartymi w zielu i nasionach może powodować obniżenie napięcia mięśnia sercowego i ciśnienia krwi.

Pokrój

Krzew dorastający do 60 cm wysokości.

Kwiaty

Zebrane w grona do 5 cm długości. Szypułki kwiatowe 2 razy dłuższe od przysadek, żółte i złocistożółte. Kielich 2-wargowy, warga górna podzielona od nasady; pręciki wszystkie (10) zrośnięte ze sobą; łódeczka tępa, owłosiona, półtora razy dłuższa od żagielka.

Łodyga

Gałęzista, za młodu zielona i gęsto owłosiona, później brązowa z cierniami, w dole bez liści i gron kwiatowych.

Liście

Ulistnienie skrętoległe, liście całobrzegie, siedzące, eliptyczne długości 1-2 cm i szerokości do 0,8 cm, jasnozielone, na brzegu i od spodu owłosione. Słabo zaznaczone nerwy boczne. Bez przylistków.

Owoce

Czarnobrązowe, owłosione strąki do 1 cm długości. Nasiona ciemnobrunatne, spłaszczone, błyszczące po 2-5 w strąku.

Ciernie

Wyrastające z kątów liści, zielone, sterczące do 2,5 cm długości.

Zastosowanie

Roślina lecznicza

Surowiec zielarski: ziele i nasiona janowca ciernistego Herba Gentistae germanicae, Semen Gentistae germanicae zawierają m.in. trujące alkaloidy: cytyzynę i sparteinę.

Działanie: cytyzyna dawkowana leczniczo zmniejsza wrażliwość zwojów autonomicznych w sercu oraz pobudza ośrodek nerwu błędnego.

Janowiec ciernisty

Janowiec ciernisty