Archiwa tagu: zolty

Grążel żółty

Inna nazwa: bączywie

Grążel żółty jest gatunkiem byliny wodnej z rodziny grzybieniowatych.

Roślina ta występuje w niemal całej Europie oraz w środkowej i zachodniej Azji. W Polsce na niżu jest rośliną pospolitą.

Gatunek tej jest objęty w Polsce częściową ochroną gatunkową.

Grążel żółty preferuje wodne zbiorniki stojące lub wolno płynące (stawy, przybrzeżne strefy jezior, starorzecza, zakola rzek i rzeki o wolnym nurcie). Występuje w wodach bogatych w składniki organiczne (eutroficznych), mających muliste, lub piaszczysto-muliste dno. Wybiera miejsca osłonięte od wiatru.

Kwitnie od maja do września. Zapylany jest przez muchówki (czasami jest samopylny). Podczas dojrzewania owoce oddzielają się od szypułki, przez jakiś czas są unoszone przez wodę i dopiero pękają. Nasiona są jajowatego kształtu, brunatne i otoczone galaretowatym śluzem, w którym znajdują się pęcherzyki powietrza umożliwiające ich unoszenie się na wodzie.

Grążel żółty jest rośliną trującą (zawiera nufarynę, nufarydynę, nufarolidynę i pochodne tioalkaloidów – alkaloidy znajdujące się w roślinie działają porażająco na korę mózgową).

Zastosowanie

Roślina ozdobna

Grążel żółty jest  wykorzystywany jako ozdobna bylina wód parkowych, przydomowych oczek wodnych, dużych akwariów. Do celów tych wykorzystuje się zwykle odmiany pełnokwiatowe.

Roślina lecznicza

Roślina ta wykorzystywana jest w homeopatii.

Grążel żółty

Grążel żółty

Siwiec żółty

Siwiec żółty jest gatunkiem rośliny z rodziny makowatych.

Rośnie dziko w Afryce Północnej, Zachodniej Azji i na znacznej części Europy (przede wszystkim nad morzem).

W Polsce występuje tylko jako efemerofit (podano jego stanowisko z okolic Gdańska).

Jest uprawiany w wielu krajach, również w Polsce.

Siwiec  żółty jest rośliną jednoroczną.

W korzeniu i kiełkach posiada żółty sok mleczny.

Kwitnie od czerwca do sierpnia.

Liczba chromosomów 2n = 12.

Jest rośliną trującą.

Pokrój

Roślina o wysokości 30-70(100 cm).

Łodyga

Łodyga ma szarozielone zabarwienie. Jest naga.

Liście

Liście mają szarozielone zabarwienie. Są pierzastodzielne, silnie pomarszczone i zebrane w przyziemną różyczkę liściową. Silnie owłosione.

Kwiaty

Kwiaty żółte lub pomarańczowe o średnicy do 8 cm z 2-krotnym słupkiem o 2-łatkowym znamieniu.

Owoc

Owocem jest wydłużona, dwukomorowa torebka z podłużną przegrodą.

Zastosowanie

Roślina ozdobna

Siwiec żółty najlepiej rośnie na słonecznym stanowisku, na piaszczystym, przepuszczalnym podłożu i jest dość odporny na mróz. Rozmnaża się go przez nasiona wysiewane wprost do gleby jesienią lub wiosną.

Kosmetyka

Siwiec żółty zawiera glaucynę wykorzystywaną w produkcji kremów. Opracowano (zastrzeżoną patentem) metodę wydzielania glaucyny i roślina ta jest uprawiana w celu pozyskania tej substancji.

Siwiec żółty

Siwiec żółty

Łubin żółty

Łubin żółty to gatunek rośliny jednorocznej z rodziny bobowatych. Pochodzi z południowo-zachodniej Europy, Afryki Północnej (Algeria, Maroko, Tunezja) i Azji Zachodniej (Izrael, Liban). W Polsce roślina uprawiana i często dziczejąca (efemerofit).

Łodyga

Wzniesiona, prosta, o wysokości przeważnie 25-60 cm.

Kwiaty

Motylkowe, żółte i pachnące, wyrastające w okółkach tworzących grono na szczytach pędów. Występująpodkwiatki, kielich jest głęboko dwuwargowy. Roślina miododajna, kwitnie od czerwca do września.

Liście

Dłoniasto-złożone z 9-11 odwrotnie jajowatych listków.

Owoc

Strąk zawierający ponad 5 długich i matowych nasion.

Korzeń

Ma brodawki korzeniowe, które umożliwiają wiązanie azotu atmosferycznego.

Zastosowanie

Odmiana zawierająca zmniejszoną ilość alkaloidów, zwana słodkim łubinem, jest uprawiana także na paszę.

Doskonały nawóz zielony, wysiewany także jako międzyplon. Znajduje się w rejestrze roślin rolniczych Unii Europejskiej.

Łubin żółty to roślina trująca.

Łubin żółty

Łubin żółty

Groszek żółty

Groszek żółty to gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny bobowatych. Inna nazwa zwyczajowa: groszek łąkowy. Rośnie dziko w Azji, Europie i Afryce Północnej. Jest pospolity na terenie całej Polski.

Bylina, hemikryptofit. Siedlisko: łąki, zarośla. W górach sięga po piętro kosówki. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Molinio-Arrhenatheretea.

Kwiaty posiadają mechanizm zabezpieczający je przed samozapyleniem. Są przedprątne, pręciki dojrzewają w zamkniętym jeszcze kwiatku, pyłek zbiera się na włoskach pod znamieniem słupka. Gdy owad odwiedzi kwiat, naciśnie na łódeczkę, co spowoduje wysunięcie się słupka z pyłkiem znajdującym się na szczoteczce jego włosków.Pyłek przykleja się do brzucha owada i zostanie przez niego przeniesiony na inny kwiatek, w którym słupek już jest dojrzały i zdolny do zapylenia. W zapylaniu biorą udział pszczoły i trzmiele. Roślina miododajna, kwitnie od czerwca do lipca, czasami w jesieni powtarza kwitnienie.

Groszek żółty to roślina trująca.

Łodyga

Wiotka i rozgałęziona, ścieląca się lub czepiająca podpór, na przekroju czworograniasta, naga lub owłosiona. Długość do 100 cm.

Kwiaty

Motylkowe, zebrane w grona u nasady liści, na szypułkach znacznie dłuższych od liści. Kielich zrosły, o 5 żółtych, wyraźnie nierównych i odgiętych ząbkach, płatki korony również żółte, łódeczka otwierająca się tylko na szczycie. W środku 1 pręcik wolny i 9 zrośniętych nitkami.

Liście

Złożone, posiadające jedną tylko parę podłużnie lancetowatych listków, jeden lub dwa wąsy czepne i bruzdkowany ogonek. Listki mają zaostrzone końce i równoległą nerwację. Występują duże, strzałkowate przylistki.

Owoc

Nagi, czarny strąk o długości ok. 3 cm. Nasiona rozsiewane przez autochorię ? łupiny dojrzałego strąka skręcają się nagle wyrzucając nasiona.

Korzeń

Głęboki korzeń palowy oraz długie, podziemne rozłogi.
Groszek żółty

Groszek żółty

Różanecznik żółty

Inne nazwy: różanecznik pontyjski, azalia pontyjska

Różanecznik żółty to gatunek rośliny z rodziny wrzosowatych (Ericaceae).

Gatunek pochodzi z Azji Zachodniej, duży obszar jego występowania znajduje się na Kaukazie. Występuje też na Polesiu, Podolu, wyspach Morza Egejskiego, południowej Austrii, Słowenii, w niektórych rejonach Rosji i w Kazachstanie. W Polsce jedyne jego naturalne stanowisko znajduje się w południowo-wschodniej części kraju w Woli Zarczyckiej koło Nowej Sarzyny, powiat leżajski.

Występuje na dobrze nasłonecznionych stanowiskach, jest heliofitem. Rośnie na piaszczystych wydmach, tworząc zarośla. Nie ma większych wymagań co do gleby i jest odporny na mróz, przetrzymuje największe mrozy w Polsce.

Roślina trująca: liście i młode gałązki zawierają trujące glikozydy: rododendrynę, erykolinę, flawonoidy i andromedotoksynę ? najbardziej trującą z nich wszystkich. U zwierząt zatrucia objawiają się pobudzeniem, a następnie porażeniem układu nerwowego, ślinotokiem, zgrzytaniem zębami, silnym bólem brzucha, przyspieszeniem oddechu i tętna, w końcu śmiercią wskutek porażenia ośrodka oddechowego. U ludzi obserwowano tylko lekkie zatrucia, objawiające się zawrotami i bólami głowy. Zatrucie możliwe jest również poprzez miód wytworzony z nektaru różanecznika.

Różanecznik żółty kwitnie na początku maja, bardzo obficie. Poszczególne kwiaty kwitną przez 7?8 dni, cały okres kwitnienia trwa ok. 3 tygodnie. Kwiaty wydzielają odurzający, przyjemny zapach, który można wyczuć nawet z odległości 200 m. Zapylane są przez owady. Jednak ze względu na zbyt zimny klimat w Polsce jego nasiona na jedynym naturalnym stanowisku w Woli Zarzyckiej nie kiełkują. Rozmnaża się głównie poprzez odrośla korzeniowe.

Jest objęty w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Na jedynym w Polsce naturalnym jego stanowisku uworzono rezerwat przyrody Kołacznia, o powierzchni zaledwie 10 arów. Główne skupisko rośliny w rezerwacie znajduje się na niewielkim, piaszczystym pagórku i liczy kilkadziesiąt osobników. Pojedyncze osobniki występują w przylegającym lasku olszynowym. Od czasu utworzenia rezerwatu (w 1957 r.) sytuacja różanecznik żółtego znacznie się poprawiła. Wcześniej bowiem całe jego zarośla były dwukrotnie wypalane przez miejscową ludność.

 

Pokrój

Krzew do 2,5 m wysokości o luźnej koronie. Stare krzewy osiągają szerokość większą od wysokości. Na korzeniach tworzą się odrosty korzeniowe.

Kwiaty

Na wierzchołkach pędów wyrastają, zebrane w 12-20 kwiatowe baldaszki. Są to żółte kwiaty, o średnicy 3 ? 7 cm i gruczołowato owłosione. Ich kielich składa się z 5 podługowatych działek rozciętych niemal do nasady. Korona kwiatu prawie grzbiecista, lejkowata rurka korony długa na ok. 3 cm. Wewnątrz korony jest 5 pręcików i 1 słupek, wystających na zewnątrz korony. Jej żółtej barwy kwiaty rozwijają się jeszcze przed liśćmi lub równocześnie z nimi.

Liście

Wąskoeliptyczne, orzęsione na brzegach, szorstkie liście opadają na zimę. Mają długość od 6 do 12 cm. Młode liście, pączki i pędy mają gruczołowe, lepkie włoski. Jesienią przebarwiają się na czerwono. Już w lipcu zaczyna wytwarzać pączki na następny rok.

Owoc

Elipsoidalna torebka zawierająca liczne, drobne nasiona.

Zastosowanie

Różanecznik żółty to roślina ozdobna: w celach ozdobnych uprawiana jest forma typowa, jej odmiany uprawne oraz liczne mieszańce międzygatunkowe.

 

Różanecznik żółty

Różanecznik żółty

Gajowiec żółty

Jest to gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych. Według nowszych ujęć taksonomicznych gatunek ten zaliczany jest do innego rodzaju (jasnota Lamium) i ma naukową nazwę Lamium galeobdolon (L.) Crantz oraz nazwę polską ? jasnota gajowiec. W dodatku w nowszych ujęciach systematycznych takson ten jest wąsko definiowany i dotychczasowe podgatunki podnoszone są do rangi osobnych gatunków. W Europie wyróżniono obok gatunku typowego w obrębie podrodzaju Lamium subg. Galeobdolon 4 drobne gatunki, spośród których w Polsce stwierdzono 3.

Gajowiec żółty to bylina, chamefit. Kwitnie od kwietnia do czerwca. Tylko duże gatunki trzmieli, o długim aparacie pyszczkowym mogą się do niego dostać, przy okazji dokonując zapylenia krzyżowego. Mniejsze trzmiele i pszczoły, aby dostać się do nektaru, nadgryzają rurkę korony, nie dokonując przy tym zapylenia. Nasiona rozsiewane są przez mrówki (myrmekochoria). Roślina leśna, rosnąca głównie w wilgotnych lasach liściastych i zaroślach, na świeżych, średnio próchniczych glebach. W górach występuje aż po piętro kosodrzewiny. Gatunek charakterystyczny dla: O. Fagetalia.

Roślina ta występuje w Europie i Azji. Północna granica jego zasięgu biegnie przez środek Anglii, północną Szwecję, Estonię, wschodnia przez Ural, środkową Rosję i Kaukaz, południowa przez środek Hiszpanii i dalej wzdłuż Morza Śródziemnego. W Polsce występuje pospolicie na całym niżu i w górach.

Łodyga

Wzniesiona, prosta, pojedyncza, czterokanciasta, o wysokości 20-60 cm. Pod ziemią roślina posiada kłącze. Po okresie kwitnienia roślina wytwarza gęsto ukorzeniające się rozłogi, z których wyrastają potem pędy kwiatowe. Cała łodyga krótko owłosiona.

Kwiaty

Grzbieciste, wyrastają po 6-10 w nibyokółkach w kątach liści. Kielich ma lancetowate ząbki, żółtego koloru. Korona z prawie prostą rurką, zrosłopłatkowa, wyraźnie dwuwargowa. Dolna warga ma 3 wyraźne klapki i wewnątrz brunatną plamę, górna warga ma długie włoski. Pręciki z żółtymi i nagimi pylnikami dojrzewają równocześnie ze słupkiem. Roślina miododajna. Pierścieniowaty miodnikznajduje się przy podstawie zalążni.

Liście

Wszystkie liście maja ogonki o długości 1-3 cm, długość blaszki 3-4 cm. Ulistnienie naprzeciwległe, liście sercowate, zaostrzone, grubo i nierówno piłkowane, krótko owłosione. Z górnej strony ciemnozielone, często z białymi plamami.

Owoc

Z każdego kwiatu powstają 4 czarne rozłupki, znajdujące się na dnie kielicha, który nie zanika po przekwitnięciu.

Zastosowanie

Gajowiec żółty jest uprawiany jako roślina ozdobna, szczególnie jako roślina okrywowa, nadaje się też na rabaty. Najlepiej rośnie w półcieniu pod drzewami na żyznej i próchnicznej glebie. Tworzy zwarte kobierce, jest ekspansywny, za pomocą kłączy i rozłogów rozrasta się i zagłusza inne rośliny, dlatego też najlepiej jest oddzielać go od innych roślin specjalnymi obrzeżami wkopanymi w ziemię. W uprawie istnieje wiele kultywarów, np. `Florentinum` o liściach ze srebrzystymi plamami, `Hermann`s Pride` o wąskich liściach ze srebrnymi smugami i plamami. Rozmnaża się go łatwo poprzez podział lub kłącza, można też przez wysiew nasion wprost do gruntu (wczesną wiosną). Jest mrozoodporny.

Gajowiec żółty

Gajowiec żółty