Ziarnopłon wiosenny jest gatunkiem rośliny wieloletniej z rodziny jaskrowatych.

Występuje w niemal całej Europie, Azji Zachodniej, w rejonie Kaukazu i Syberii Zachodniej, a także w Afryce Północnej.

W Polsce jest gatunkiem pospolitym na terenie całego kraju.

Jako gatunek inwazyjny rośnie w Ameryce Północnej.

Spotkać go można najłatwiej w żyznych lasach liściastych, zwłaszcza w lasach łęgowych.

Występuje także na wilgotnych łąkach, w zaroślach, nad brzegami potoków i źródeł.

Jest to roślina trująca.

Ziarnopłon wiosenny jest byliną i geofitem.

Kwitnie od marca do maja (pręciki i słupki dojrzewają równocześnie).

Kwiaty mają miodniki i są zapylane przez owady (błonkówki i muchówki).

Nasiona posiadają elajosom i roznoszone są przez mrówki.

Roślina ta rzadko wytwarza owoce (większość kwiatów pozostaje bezpłodnych).

Ziarnopłon częściej rozmnaża się wegetatywnie za pomocą bulw korzeniowych oraz bulwek łodygowych, które są rodzajem rozmnóżek.

Ozdobne kultywary

• Albus – o kremowobiałych i lśniących kwiatach,
• Brazen Hussy – o żółtych na górnej stronie, a brązowych na spodniej kwiatach i brązowo-zielonych liściach.

Łodyga

Pojedyncza lub rozgałęziona o długości do 30 cm, płoży się nie korzeniąc się w węzłach, podnosi się do wysokości 15 cm.

Liście

Liście tej rośliny są mięsiste, błyszczące i nagie. Są całobrzegie lub karbowane na brzegu. Blaszka liściowa o średnicy 2–4 cm ma okrągłosercowaty kształt, osadzona jest na długim ogonku liściowym. Liście wyrastają na łodydze skrętolegle. Czasem w kątach dolnych liści wyrastają jajowate bulwki.

Kwiaty

Kwiaty o średnicy 2–3 cm mają okwiat złożony z 3 wolnych, zielonożółtych działek kielicha o wymiarach 4-9 x 3-6 mm oraz 8–12 wolnych, żółtych płatków korony o wymiarach 10-15 x 3-7 mm. Kwiaty osadzone są na krótkich szypułkach. Poszczególne części składowe kwiatu osadzone są spiralnie.

Owoc

Owocem tej rośliny są omszone niełupki o wymiarach 2,6-2,8 x 1,8-2 mm bez dzióbka.

Korzeń

Obok cienkich korzeni obecne są także bulwy korzeniowe o maczugowatym kształcie.

Zastosowanie

Roślina ozdobna

Ziarnopłon wiosenny uprawiany jest jako roślina ozdobna, szczególnie jako roślina okrywowa pod drzewami.

Zakwita bardzo wcześnie i podobnie, jak w środowisku naturalnym może rosnąć w cieniu, gdyż większość jego cyklu życiowego przebiega wczesną wiosną, zanim drzewa rozwiną liście.

Ziarnopłon wiosenny rozmnaża się głównie wegetatywnie, nie ma szczególnych wymagań co do gleby, ale powinna ona być wilgotna.

Ziarnopłon wiosenny

Pochodzi z obszaru śródziemnomorskiego i południowo-zachodniej Azji.

W Polsce jest archeofitem i rzadkim chwastem zbóż i roślin okopowych.

Rośnie głównie na polach uprawnych jako chwast segetalny, szczególnie na glebach zasobnych w węglan wapnia.

Jest rośliną jednoroczną.

Kwitnie od maja do sierpnia.

To roślina samopylna lub zapylana przez błonkówki.

Miłek szkarłatny jest rośliną trującą.

W związku z udoskonaleniem metod zwalczania chwastów roślina zagrożona wyginięciem (aby przeciwdziałać całkowitemu jego wyginięciu zakładane są specjalne ogródki chwastów).

Łodyga

Łodyga tej rośliny to pojedyncza, wzniesiona, o wysokości do 50 cm.

Kwiaty

Miłek szkarłatny ma kwiaty jaskrawo- lub krwistoczerwone. Kielich przylegający do korony. Działki kielicha owłosione, ich długość dochodzi do połowy długości płatków korony. Koniec słupków czarny.

Liście

Pierzasto-wielodzielne, składające się z wąskich odcinków.

Owoce

Jednonasienna niełupka, prosta i czarna, z dzióbkiem.

Miłek szkarłatny

Rodzimy obszar jego występowania to Europa oraz część Azji (Zachodnia Syberia, Turcja, Kazachstan).

Tworzy mieszańce z kozibrodem wielkim.

Jest rośliną trującą.

Kwitnie w czerwcu i lipcu.

Pokrój

Kozibród łąkowy to roślina dwuletnia wysokości 30-80 cm, naga, lub wełnisto owłosiona.

Liście

Liście tej rośliny są równowąskie, często łukowato zgięte. Są nagie, albo wełnisto owłosione, podobnie, jak łodyga.

Owoc

Owocem jest wrzecionowata niełupka wydłużona w długo dzióbek z puchem kielichowym. Ma długość 16-22 mm, jest gładka lub pokryta brodawkami.

Kwiatostany

Okrywy koszyczków mają po osiem listków takiej samej długości jak kwiaty brzeżne. Wszystkie kwiaty wypełniające koszyczek są żółte, języczkowe. Pylniki u góry ciemnobrunatne. Koszyczki kwiatowe zamykają się po południu.

Kozibród łąkowy

Występuje w niemal całej Europie i na obszarach Azji oraz w klimacie umiarkowanym, a miejscami również w klimacie tropikalnym (w Indiach).

Na terenie Polski jest dość pospolity (prawdopodobnie jest archeofitem).

Komosa wielkolistna jest rośliną roczną.

Kwitnie od lipca do września.

Preferuje siedliska ruderalne.

Jest gatunkiem wybitnie azotolubny.

Rośnie na niżu na siedliskach ruderalnych, ale także na polach uprawnych jako chwast.

Komosa wielkolistna jest rośliną trującą (ziele jest trujące).

Łodyga

Łodyga tej komosy jest zwykle rozgałęziona, osiąga wysokości przeważnie 20-100 cm.

Kwiaty

Kwiaty komosy wielkolistnej są jednakowe, promieniste, 5-krotne, drobne, zebrane w bezlistną na szczycie wiechę. Słupki spłaszczone u góry.

Liście

Liście tej rośliny są lśniące, dłoniasto 5-klapowe, zatokowo ząbkowane na brzegach. Są ciemnozielone i mają sercowatą nasadę.

Nasiona

Nasionami tej rośliny są drobne orzeszki otoczone zmięśniałym okwiatem. Nasiona komosy wielkolistnej mają średnicę 1,1-2 mm i powierzchnię pokrytą dołkami o dość wyraźnych krawędziach.

Komosa wielkolistna